Image credit: dpa/alamy
Το PEN International συντάσσεται με έναν διεθνή συνασπισμό οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζητώντας από τις αιγυπτιακές αρχές την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση του Αιγύπτιου ακτιβιστή, ποιητή και πολιτικού συγγραφέα Αχμέντ Ντούμα, ενόψει της εκδίκασης της έφεσής του, η οποία έχει οριστεί για τις 16 Ιουλίου 2026. Ο Ντούμα κρατείται αποκλειστικά επειδή άσκησε ειρηνικά το δικαίωμά του στην ελευθερία της έκφρασης μέσα από το συγγραφικό του έργο και τη δράση του για την προάσπιση των δικαιωμάτων των κρατουμένων.
Εμείς, οι υπογράφουσες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών από όλο τον κόσμο, καλούμε τις αιγυπτιακές αρχές να απελευθερώσουν άμεσα και άνευ όρων τον Αχμέντ Ντούμα.
Στις 16 Ιουλίου 2026, το Εφετείο Πλημμελημάτων του Πέμπτου Διαμερίσματος του Νέου Καΐρου αναμένεται να εκδώσει την απόφασή του επί της έφεσης κατά της ποινής φυλάκισης ενός έτους που επιβλήθηκε στον Ντούμα στις 3 Ιουνίου 2026.
Ο Ντούμα παραπέμφθηκε σε δίκη για άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Al–Araby Al–Jadeed, με τίτλο «Από μια φυλακή μέσα στο κράτος σε ένα κράτος μέσα στη φυλακή». Στο άρθρο, επικαλούμενος παραδείγματα από διάφορες χώρες, ανέπτυσσε το επιχείρημα ότι η πολιτική κράτηση λειτουργεί αποσταθεροποιητικά για το ίδιο το κράτος.
Για το συγκεκριμένο άρθρο, καθώς και για ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τις συνθήκες κράτησης, κρίθηκε ένοχος για δημοσίευση «ψευδών ειδήσεων και φημών στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της χώρας, ικανών να διαταράξουν τη δημόσια τάξη». Βρίσκεται υπό κράτηση των αιγυπτιακών αρχών από τις 6 Απριλίου 2026.
Ο Αχμέντ Ντούμα δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συλληφθεί, να διωχθεί ποινικά ή να καταδικαστεί. Η δικαστική δίωξη ενός πολιτικού συγγραφέα εξαιτίας ενός κριτικού άρθρου γνώμης που δημοσιεύθηκε σε αναγνωρισμένο μέσο ενημέρωσης συνιστά κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματός του στην ελευθερία της έκφρασης και σηματοδοτεί περαιτέρω κλιμάκωση της καταστολής από τις αιγυπτιακές αρχές απέναντι σε όσους διατυπώνουν διαφορετικές απόψεις και θέτουν ουσιαστικά ζητήματα προς ειρηνικό δημόσιο διάλογο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Αίγυπτος επιδιώκει να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διεθνή σκηνή εν μέσω των παγκόσμιων συγκρούσεων, η συνέχιση της στοχοποίησης ειρηνικών μορφών διαφωνίας αποτελεί μια αντιπαραγωγική επιλογή, που δεν συμβάλλει ούτε στη σταθερότητα ούτε στην ασφάλεια της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.
Στο σκεπτικό της καταδικαστικής απόφασης και της επιβολής ποινής φυλάκισης ενός έτους, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν άφησε καμία αμφιβολία ότι ο Ντούμα διώχθηκε αποκλειστικά επειδή άσκησε το νόμιμο δικαίωμά του στην ελευθερία της έκφρασης και υπερασπίστηκε τα ανθρώπινα δικαιώματα των κρατουμένων στην Αίγυπτο. Σύμφωνα με το δικαστήριο, το άρθρο γνώμης του «περιείχε ισχυρισμούς που ο κατηγορούμενος παρουσίασε ως αποδεδειγμένα γεγονότα, σύμφωνα με τους οποίους κρατικοί θεσμοί τρομοκρατούν σκόπιμα τους πολίτες και χρησιμοποιούν τα σωφρονιστικά και αναμορφωτικά ιδρύματα ως μέσο πολυετούς εξαφάνισης προσώπων, αφήνοντας να εννοηθεί –αντίθετα προς την πραγματικότητα– ότι κρατικοί θεσμοί και αξιωματούχοι παραβιάζουν το Σύνταγμα και τον νόμο». Η καταδικαστική απόφαση εκδόθηκε αφού το δικαστήριο απέρριψε τα περισσότερα αιτήματα της υπεράσπισης, μεταξύ των οποίων το αίτημα να εξεταστούν όλοι οι μάρτυρες υπεράσπισης και να διενεργηθεί αυτοψία στις συνθήκες κράτησης.
Πριν από τη νέα αυτή καταδίκη, ο Ντούμα είχε ήδη περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια στη φυλακή εξαιτίας της συνταγματικά κατοχυρωμένης άσκησης των δικαιωμάτων του στην ελευθερία της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι. Κατά τη διάρκεια της κράτησής του υπέστη βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης. Όταν αποφυλακίστηκε, τον Αύγουστο του 2023, ύστερα από προεδρική χάρη, του επιβλήθηκε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, αντιμετώπισε εμπόδια που δεν του επέτρεψαν να συνεχίσει τις μεταπτυχιακές του σπουδές και παρέμεινε στόχος συνεχούς δικαστικής παρενόχλησης. Από την αποφυλάκισή του έως τη νέα σύλληψή του, οι εισαγγελικές αρχές τον κάλεσαν τουλάχιστον έξι φορές να δώσει εξηγήσεις για αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα κείμενά του και την ακτιβιστική του δράση, ενώ υποχρεώθηκε να καταβάλει συνολικά εγγυήσεις ύψους 230.000 αιγυπτιακών λιρών.
Οι υπογράφουσες οργανώσεις καλούν τις αιγυπτιακές αρχές να τερματίσουν κάθε μορφή δικαστικής παρενόχλησης εις βάρος του Αχμέντ Ντούμα. Παράλληλα, ζητούν την άμεση άρση της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα, η οποία εξακολουθεί να ισχύει και συνιστά παραβίαση του δικαιώματός του στην ελευθερία μετακίνησης.
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
- American Committee for Middle East Rights (ACMER)
- Arab Center for Law and Society Studies (ACLSS)
- Arab Center for the Independence of the Judiciary and the Legal Profession
- Arab Foundation for Civil Society and Human Rights Support
- Association for Freedom of Thought and Expression (AFTE)
- Cairo Institute for Human Rights Studies
- Committee for Justice (CFJ)
- Committee to Protect Journalists
- DAWN (Democracy in the Arab World Now)
- Egyptian Commission for Rights and Freedoms (ECRF)
- Egyptian Front for Human Rights
- Egyptian Initiative for Personal Rights
- EgyptWide for Human Rights
- El Nadeem Center
- EuroMed Rights
- HuMENA for Human Rights and Civic Engagement
- International Service for Human Rights (ISHR)
- Intersection Association for Rights and Freedoms
- Law and Democracy Support Foundation
- MENA Prison Forum
- MENA Rights Group
- Najda for Human Rights
- PEN International
- People in Need
- REDWORD for Human Rights & Freedom of Expression
- Robert & Ethel Kennedy Human Rights Centre
- Sinai Foundation for Human Rights
- The Tahrir Institute for Middle East Policy (TIMEP)
- TheirRight
- UMAM Documentation & Research
- Wasl for Human Rights
