Image Credit: Medija centar Beograd
«Η άγρια επίθεση κατά του συγγραφέα Βλαντίμιρ Αρσένιεβιτς έρχεται ως συνέχεια μιας γενικευμένης καταστολής κάθε διαφωνούσας φωνής στη Σερβία. Εκφράζοντας την πλήρη αλληλεγγύη μας προς τον Αρσένιεβιτς, καλούμε εκ νέου τις σερβικές αρχές να δώσουν τέλος στον φαύλο κύκλο της βίας και της ατιμωρησίας, που εξακολουθεί να τροφοδοτεί αδιάκοπες επιθέσεις», δήλωσε η Ma Thida, Επικεφαλής της Επιτροπής Συγγραφέων στη Φυλακή (Writers in Prison Committee) του PEN International.
Οι σερβικές αρχές οφείλουν να διεξαγάγουν άμεσα πλήρη και αμερόληπτη έρευνα για τη σωματική επίθεση εις βάρος του συγγραφέα Βλαντίμιρ Αρσένιεβιτς και να οδηγήσουν όλους τους υπεύθυνους στη δικαιοσύνη, δήλωσε σήμερα το PEN International. Η βαθιά ριζωμένη ατιμωρησία για εγκλήματα κατά συγγραφέων και δημοσιογράφων στη Σερβία πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως.
Στις 11 Ιουλίου 2026, ομάδα 20 έως 30 νεαρών επιτέθηκε λεκτικά και σωματικά στον Βλαντίμιρ Αρσένιεβιτς κάτω από τη Γέφυρα Μπράνκο (Branko’s Bridge), στο Βελιγράδι. Βραβευμένος συγγραφέας, μεταφραστής και εκδότης, ο Αρσένιεβιτς είναι πρόεδρος και δημιουργικός διευθυντής του KROKODIL, ενός διεθνώς αναγνωρισμένου οργανισμού που δραστηριοποιείται στους τομείς της λογοτεχνίας, του πολιτισμού και του δημόσιου κοινωνικοπολιτικού διαλόγου.
Την ημέρα της επίθεσης, το KROKODIL επρόκειτο να πραγματοποιήσει εκδήλωση μνήμης για τη Γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα του 1995, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας People Remember People. Πριν από την εκδήλωση, άγνωστοι δράστες έστησαν ενέδρα στον Αρσένιεβιτς, του αφαίρεσαν το κινητό τηλέφωνο και έγραψαν συνθήματα στη γέφυρα που εξυμνούσαν εγκληματίες πολέμου.
Πολλά Κέντρα του PEN, μεταξύ των οποίων το PEN Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, το Σερβικό PEN και το PEN Σλοβενίας, εξέφρασαν την αμέριστη αλληλεγγύη τους προς τον Αρσένιεβιτς, ο οποίος υπέστη τραυματισμούς στο πρόσωπο από την επίθεση. Μέχρι τη στιγμή της σύνταξης της ανακοίνωσης, κανένα άτομο δεν είχε λογοδοτήσει για την επίθεση.
Ο οργανισμός KROKODIL βρίσκεται εδώ και χρόνια στο στόχαστρο συστηματικών πιέσεων από κρατικούς και μη κρατικούς φορείς, ενώ οι απειλές εναντίον του κλιμακώθηκαν μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό της 20ής Σεπτεμβρίου 2024, όταν ομάδα ρωσόφωνων ανδρών, ντυμένων με ρούχα που έφεραν σύμβολα της σερβικής ακροδεξιάς, εισέβαλε στις εγκαταστάσεις του KROKODIL, κατέβασε την ουκρανική σημαία και εκφόβισε το προσωπικό.
Τον επόμενο μήνα, συνεργάτης του KROKODIL κλήθηκε από τη Σερβική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφάλειας (BIA) να καταθέσει σχετικά με το περιστατικό. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, το κινητό του τηλέφωνο παρέμεινε εκτός της αίθουσας ανάκρισης. Μεταγενέστερη εγκληματολογική ανάλυση της Amnesty International αποκάλυψε ότι στο διάστημα αυτό είχε εγκατασταθεί στη συσκευή το κατασκοπευτικό λογισμικό NoviSpy για λειτουργικό Android.
Όπως έχει επανειλημμένα καταγράψει το PEN International, η κατάσταση της ελευθερίας της έκφρασης στη Σερβία επιδεινώνεται με ανησυχητικά γρήγορους ρυθμούς. Ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι, συγγραφείς και άνθρωποι του πολιτισμού βρίσκονται αντιμέτωποι με σωματικές επιθέσεις, απειλές, εκστρατείες συκοφάντησης και εκφοβισμό από δημόσιους λειτουργούς, στελέχη των διωκτικών αρχών και ιδιώτες που δρουν μέσα σε καθεστώς ουσιαστικής ατιμωρησίας.
Οι απειλές κατά της ζωής του συγγραφέα και επίτιμου μέλους του PEN Μάρκο Βιντόικοβιτς συνεχίζονται, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος τις έχει καταγγείλει στην Ειδική Εισαγγελία για το Έγκλημα Υψηλής Τεχνολογίας. Στις 20 Ιουνίου 2026, τρεις κουκουλοφόροι βανδάλισαν το αυτοκίνητο του γιου του συγγραφέα και μέλους του PEN Ντίνκο Γκρουχόνιτς, προφανώς ως αντίποινα για το έργο και την κριτική στάση του πατέρα του.
Την ίδια στιγμή, η εξύμνηση εγκληματιών πολέμου, η αναπαραγωγή ιστορικού αναθεωρητισμού και ρητορικής μίσους, καθώς και η άρνηση εγκλημάτων πολέμου και της γενοκτονίας από πολιτικούς ηγέτες στη Σερβία και στη Republika Srpska, εξακολουθούν να υπονομεύουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Δυτική Βαλκανική.
Το PEN International καλεί τις σερβικές αρχές να τερματίσουν άμεσα κάθε μορφή επίθεσης κατά των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, των δημοσιογράφων, των πανεπιστημιακών και των ανθρώπων του πολιτισμού, ενώ απευθύνει εκ νέου έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει επείγουσες πρωτοβουλίες για την αποτελεσματική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ελευθερίας της έκφρασης στη Σερβία.
