Ο Διεθνής Ποιητικός Διαγωνισμός μετατρέπει την πολυγλωσσία σε πολιτισμική πράξη και τη μετάφραση σε φιλοξενία του άλλου
Το Διεθνές Βραβείο Ποίησης Nosside, το όνομα του οποίου ανάγεται στη Νοσσίδα, ποιήτρια του 3ου αι. π.Χ. από την αρχαία ελληνική αποικία των Επιζεφύριων Λοκρών στην Κάτω Ιταλία, θεσμοθετήθηκε το 1983, σε συνεργασία με το Centro Studi Bosio στο Ρήγιο της Καλαβρίας, και αποτελεί εταίρο του δικτύου Unesco World Poetry Directory. Το 2026, ο Διαγωνισμός εισέρχεται στην 41η διοργάνωσή του, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική του παρουσία στο διεθνές ποιητικό τοπίο.
Σε μια εποχή κατά την οποία η παγκοσμιοποίηση συχνά ταυτίζεται με τη γλωσσική και πολιτισμική ομογενοποίηση, ο Ποιητικός Διαγωνισμός Nosside προτείνει ένα διαφορετικό υπόδειγμα: μια παγκοσμιοποίηση αντίστροφη, η οποία δεν εξαλείφει τις διαφορές αλλά τις καθιστά ορατές, ενεργές και δημιουργικές.
Η πολιτισμική στρατηγική του Διαγωνισμού εδράζεται σε δύο θεμελιώδεις άξονες. Από τη μία πλευρά, στην πολυγλωσσία, καθώς οι επίσημες γλώσσες του είναι πέντε (ιταλικά, αγγλικά, ισπανικά, γαλλικά και πορτογαλικά). Από την άλλη, στην ισότιμη αποδοχή όλων των γλωσσών του κόσμου, είτε πρόκειται για εθνικές γλώσσες, είτε για διαλέκτους, ιδιώματα ή γηγενείς μορφές έκφρασης. Οι επίσημες γλώσσες λειτουργούν όχι ως φίλτρο αποκλεισμού, αλλά ως γέφυρα: ως ένας ενδιάμεσος χώρος μετάβασης που επιτρέπει στις λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες να διασχίσουν τα όρια της τοπικότητας και να εγγραφούν στον παγκόσμιο λογοτεχνικό διάλογο.
Στο πλαίσιο αυτό, η ποίηση που υποβάλλεται σε γλώσσες εκτός των επισήμων γλωσσών, συνοδεύεται τόσο από τη μετάφραση όσο και από το πρωτότυπο κείμενο. Η διπλή αυτή παρουσία δεν αποτελεί απλώς τεχνική απαίτηση, αλλά συνιστά μια βαθιά ποιητική και φιλοσοφική χειρονομία. Όπως έχει επισημάνει ο George Steiner, κάθε μετάφραση είναι μια πράξη ερμηνευτικής εμπιστοσύνης. Ενώ για τον Paul Ricœur η μετάφραση συνιστά μια μορφή «φιλοξενίας του ξένου». Υπό αυτή την έννοια, το Nosside δεν μεταφράζει απλώς ποιήματα· δημιουργεί έναν χώρο όπου οι γλώσσες συγκατοικούν, χωρίς να ακυρώνουν η μία την ιδιαιτερότητα της άλλης.
Καθοριστικής σημασίας για το διαγλωσσικό αποτύπωμα του Διαγωνισμού είναι η ετήσια ανθολογία, σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, η οποία φιλοξενεί τα βραβευθέντα έργα και κυκλοφορεί στις πέντε ηπείρους. Η πολιτισμική αυτή εμβέλεια, σε συνδυασμό με τη διαφάνεια της διαδικασίας αξιολόγησης, έχει οδηγήσει σε μια εντυπωσιακή διεύρυνση της συμμετοχής. Ποιητές από 102 χώρες και περισσότερες από 140 γλώσσες έχουν ήδη καταθέσει τη φωνή τους σε αυτό το παγκόσμιο ποιητικό εργαστήριο.
Η ισότητα των διαγωνιζομένων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της διοργάνωσης. Οι συμμετοχές αξιολογούνται ανώνυμα, με αριθμητική κωδικοποίηση, χωρίς καμία αναφορά στο όνομα του δημιουργού. Έτσι, η ποίηση επιστρέφει στην ουσία της: στον λόγο, στον ρυθμό, στη δύναμη της εικόνας και όχι στο κύρος ή στην αναγνωρισιμότητα του υποκειμένου που τη γράφει.
Ιδρυτής και πρόεδρος του Διαγωνισμού είναι ο Pasquale Amato, αφυπηρετήσας καθηγητής Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Μεσσήνης. Γύρω από το όραμά του έχει συγκροτηθεί ένα διεθνές δίκτυο συνεργατών, εκπροσώπων και εθελοντών, που αντιμετωπίζουν το Nosside ως ένα ανοιχτό εργαστήριο πολιτισμικής συνύπαρξης. Στον πυρήνα του βρίσκεται το Centro Studi Bosio στο Ρήγιο της Καλαβρίας, ενώ καθοριστικός είναι και ο ρόλος των δημιουργών και των μεταφραστών τους, οι οποίοι, μέσω της μεταφραστικής πράξης, διευρύνουν τα όρια της ποιητικής επικοινωνίας.
Λογότυπο του Διαγωνισμού αποτελεί έργο του φουτουριστή καλλιτέχνη Umberto Boccioni, ενώ η ασημένια αναδημιουργία του, φιλοτεχνημένη κάθε χρόνο από τον χρυσοχόο Gerardo Sacco, απονέμεται στον Vincitore assoluti ή στους Vincitori assoluti, προσδίδοντας στο βραβείο μια υλική διάσταση που συνδέει την ποίηση με την καλλιτεχνική δημσιουργία.
Το Nosside δεν είναι απλώς ένας ποιητικός διαγωνισμός. Είναι ένας τόπος όπου η γλώσσα δοκιμάζει τα όριά της και ταυτόχρονα τα υπερβαίνει. Σε έναν κόσμο όπου η απώλεια γλωσσών ισοδυναμεί με απώλεια κόσμων, το Nosside επιμένει να δημιουργεί τις συνθήκες για μια συνάντηση χωρίς ιεραρχίες. Και ίσως ακριβώς εκεί να έγκειται η βαθύτερη σημασία του: στο ότι μετατρέπει την ποίηση σε πράξη πολιτισμικής αντίστασης και τη μετάφραση σε ηθική πράξη φιλοξενίας.
Η 41η διοργάνωση του Διαγωνισμού αποτελεί, έτσι, όχι μόνο μια ακόμη ετήσια συνάντηση ποιητικών φωνών, αλλά μια ανοιχτή πρόσκληση προς κάθε δημιουργό να καταθέσει τη γλώσσα του, τη μνήμη του και τον κόσμο του σε ένα πεδίο όπου η ποίηση δεν μεταφράζεται απλώς, αλλά συναντά τον Άλλον.
✦ Πληροφορίες
Διεθνές Βραβείο Ποίησης Nosside – 41η διοργάνωση (2026)
🌐 Ιστοσελίδα: www.nosside.org
📧 Email (διεθνές): nossidemondiale@gmail.com
📧 Email (Ελλάδα): nossidegrecia@gmail.com
✦ Προθεσμία: 30η Ιουνίου
✦ Όριο ποιημάτων: έως 30 στίχοι
✦ Συμμετοχή: Ανοιχτή σε ποιητές και ποιήτριες από όλο τον κόσμο
✦ Γλώσσες: Όλες οι γλώσσες (μετάφραση σε μία από τις επίσημες)
✦ Μορφές: Γραπτή ποίηση, video ποίηση, μελοποιημένη ποίηση
