Image credit: Heidi Besen via Shutterstock
«Η κυβέρνηση της Νικαράγουας πρέπει να σταματήσει να χρησιμοποιεί τη λογοκρισία και άλλα μέσα εκφοβισμού απέναντι στη λογοτεχνία, την τέχνη και κάθε άλλη μορφή πολιτιστικής ή κριτικής έκφρασης. Η απαγόρευση βιβλίων, οι διώξεις συγγραφέων και ο περιορισμός της πρόσβασης των ανθρώπων στον πολιτισμό συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις της ελευθερίας της έκφρασης και των πολιτιστικών δικαιωμάτων», δήλωσε ο Burhan Sönmez, Πρόεδρος του PEN International.
Το PEN International καταδικάζει απερίφραστα τη λογοκρισία που επιβάλλεται στα έργα συγγραφέων στη Νικαράγουα και εκφράζει τη βαθιά ανησυχία της για τη συστηματική επιδείνωση των πολιτιστικών δικαιωμάτων και της ελευθερίας της έκφρασης στη χώρα. Η οργάνωση προειδοποιεί επίσης ότι οι ενέργειες της κυβέρνησης της Νικαράγουας αντανακλούν μια διαρκή πολιτική καταστολής, η οποία περιλαμβάνει τις διώξεις επικριτικών φωνών και τη διάλυση ανεξάρτητων χώρων δημιουργίας, σκέψης και λογοτεχνικής έκφρασης, μέσα σε ένα περιβάλλον ολοένα αυξανόμενων περιορισμών εις βάρος καλλιτεχνών, συγγραφέων, δημοσιογράφων και ανθρώπων του πολιτισμού.
Στις 25 Απριλίου 2026, οι τελωνειακές αρχές της Νικαράγουας απαγόρευσαν την εισαγωγή του τελευταίου μυθιστορήματος της Gioconda Belli, Un silencio lleno de murmullos, ενός έργου που αναφέρεται στις κοινωνικές διαμαρτυρίες του 2018 και στη βίαιη κρατική καταστολή που ασκήθηκε εναντίον του πληθυσμού. Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε άλλες πρόσφατες περιπτώσεις εκδοτικής λογοκρισίας στη χώρα, όπως η κατάσχεση και απαγόρευση, το 2021, του βιβλίου Tongolele no sabía bailar του συγγραφέα Sergio Ramírez. Πέρα από τη λογοκρισία, και οι δύο συγγραφείς έχουν υποστεί δικαστικές διώξεις, έχουν στερηθεί την υπηκοότητά τους από το καθεστώς και παραμένουν σε αναγκαστική εξορία, σε μια προσπάθεια φίμωσής τους. Ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία και διανομείς έχουν επίσης καταγγείλει προσπάθειες επιβολής κλίματος αυτολογοκρισίας υπό τον φόβο κρατικών αντιποίνων.
Οι απαγορεύσεις βιβλίων αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου καταστολής που προωθεί η κυβέρνηση της Νικαράγουας. Από το 2018, χιλιάδες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έχουν κλείσει, μεταξύ αυτών πολιτιστικοί φορείς και το PEN Nicaragua, ενώ έχουν επίσης οδηγηθεί σε αναγκαστικό κλείσιμο λογοτεχνικά φεστιβάλ, ακαδημαϊκές ενώσεις και ανεξάρτητοι καλλιτεχνικοί χώροι. Το PEN International προειδοποιεί ότι οι ενέργειες αυτές αποσκοπούν στην επιβολή μιας ενιαίας αφήγησης από την εξουσία και στην εξάλειψη της πολιτιστικής και πνευματικής πολυφωνίας στη Νικαράγουα.
Η επιδείνωση των πολιτιστικών ελευθεριών στη Νικαράγουα έχει αποτυπωθεί και στην απομάκρυνση της κυβέρνησης της χώρας από πολυμερείς μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της αποχώρησής της από διεθνείς οργανισμούς. Στις 4 Μαΐου 2025, η Νικαράγουα ανακοίνωσε την αποχώρησή της από την UNESCO, απόφαση που θα τεθεί σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Τον Φεβρουάριο του 2025, η Νικαράγουα ανακοίνωσε επίσης την αποχώρησή της από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του United Nations, μετά τη δημοσίευση έκθεσης της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Νικαράγουα, η οποία τεκμηρίωνε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εξέφραζε ανησυχίες για τη συγκέντρωση εξουσίας στη χώρα.
Το PEN International καλεί τη διεθνή κοινότητα και τους ανθρώπους του πολιτισμού σε όλο τον κόσμο να συνεχίσουν να αναδεικνύουν τις απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης και των πολιτιστικών δικαιωμάτων στη Νικαράγουα. Παράλληλα, απευθύνει έκκληση για τη συνέχιση της ενεργής αλληλεγγύης προς συγγραφείς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες, βιβλιοπώλες και υπερασπιστές του πολιτισμού που βρίσκονται αντιμέτωποι με λογοκρισία, διώξεις και εξορία, ενώ καλεί την κυβέρνηση της Νικαράγουας να σταματήσει άμεσα κάθε πράξη λογοκρισίας και καταστολής εις βάρος όσων ασκούν ειρηνικά το δικαίωμά τους να δημιουργούν, να γράφουν και να εκφράζονται ελεύθερα.
